Cuốn sách “Chủ nghĩa phong kiến công nghệ” của học giả – nhà kinh tế học Yanis Varoufakis vừa được Nhà xuất bản Kim Đồng ra mắt có thể giúp bạn có một cái nhìn sâu sắc hơn về công nghệ nay và xưa.
Dưới chế độ phong kiến, quyền lực được phân chia giữa các lãnh chúa – những người nắm trong tay tài nguyên, đất đai và toàn bộ đường sống của những kẻ bị trị. Mô hình ấy dường như đã lùi xa. Các lãnh chúa với những thái ấp và nông nô đã trở thành quá khứ. Nhưng liệu mô hình quyền lực ấy đã thật sự biến mất?
Trong “Chủ nghĩa phong kiến công nghệ”, nhà kinh tế học Yanis Varoufakis đưa ra một luận điểm: chủ nghĩa tư bản như chúng ta từng biết đang nhường chỗ cho một trật tự mới.
Theo ông, thế giới hôm nay đang chứng kiến sự trở lại của một mô hình quyền lực tương tự như phong kiến, nhưng vô hình hơn, tinh vi hơn và vận hành bằng dữ liệu.
Cuốn sách này dẫn dắt bạn đọc nhìn lại những biến động kinh tế – xã hội trong hơn hai thập niên qua: từ sự tư hữu hóa Internet, những phản ứng sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, đến sự trỗi dậy của các tập đoàn công nghệ lớn. Không còn cánh đồng hay lãnh địa bằng đá, “đất đai” của thời đại mới trở thành các nền tảng số, “lãnh chúa” là chủ sở hữu đám mây. Cánh cổng thành giờ đây trở thành hạ tầng số có hàng tỉ người dùng mỗi ngày như ứng dụng mua sắm, mạng xã hội, công cụ tìm kiếm, dịch vụ đám mây.
Chủ nghĩa phong kiến trước đây vận hành dựa trên sự lệ thuộc của nông nô vào đất đai của lãnh chúa. Chủ nghĩa phong kiến công nghệ, theo Varoufakis, đặt con người vào một dạng lệ thuộc mới: lệ thuộc vào nền tảng, thuật toán, dữ liệu và các hệ sinh thái số do một số ít tập đoàn kiểm soát. Từ đó, cuốn sách đặt ra một câu hỏi cấp thiết: con người có đang thật sự làm chủ công nghệ, hay đang sống trong một trật tự nơi công nghệ ngày càng chi phối lựa chọn, hành vi và nhận thức của mình?
Yanis Varoufakis là nhà kinh tế học người Hy Lạp, từng giữ chức Bộ trưởng Tài chính Hy Lạp vào năm 2015 trong giai đoạn khủng hoảng nợ công nghiêm trọng. Ông là học giả có tư duy phản biện sâu sắc.
N.L
